Изменети фотографии, извадени од контекст, паметно кадрирање или едноставно оптички ефекти, сликите понекогаш се погрешни... За секоја слика, зависи од вас да одлучите: дали е автентична, дали е манипулирана, дали е монтажа? На вас е редот! 1. Што значи терминот „кликбејт“? Наведувачки наслов што привлекува внимание, но нема врска со вистинската содржина на статијата. Вид на информативен напис кој е точен и директен. Видео реклама што се отвора автоматски кога ќе се прочита статијата. None 2. Кој психолошки механизам може да предизвика човек да гледа заговори насекаде, дури и без докази? Ефектот на Мандела Пристрасност на пропорционалност Заблуда на двојната грешка Илузија на транспарентноста None 3. 👉Пријател ви испраќа фотографија на која се гледаат немири во центарот на градот, велејќи дека е направена денес. Одите на X и ја наоѓате објавена на неколку профили и споделена илјадници пати. Што треба да направите пред да повер дека е вистина? Ја споделувате за да ги известите вашите следбеници за настанот Проверувате дали сликата е направена за време на друг настан користејќи обратно пребарување слики Му верувате само на профилот што ја објавил Се консултирате со неколку извори за да видите дали настанот е објавен од реномирани медиуми. None 4. Додека скролате на X, наоѓате статија што е споделена многу пати, во која се тврди дека изборите биле наместени. Како треба да реагирате? Веднаш ја споделувате статијата, бидејќи таа е веќе широко споделена, дури и од верификувани профили. Ја проверувате автентичноста на статијата така што ќе видите кој ја напишал и која веб-страница ја споделила информацијата. Дополнително, ја проверувате информацијата со тоа што консултирате и други извори за да видите дали е потврдена од неколку медиуми и надлежни органи. Сметате дека статијата е веројатно вистинита, бидејќи покренува легитимни грижи во врска со изборниот процес. None 5. За време на дебата, некој ви вели: „Научниците не сакаат да ја признаат вистината за глобалното затоплување, тие се платени од големите компании да лажат!“ Каква когнитивна пристрасност е во игра овде? Пристрасност за потврда Репрезентативна пристрасност Пристрасност на закотвување Пристрасност на достапност None 6. Во оваа реченица, кој е погрешниот аргумент што се користи? „Ако не го донесеме овој закон, општеството ќе пропадне и сите ќе бидат сиромашни.“ Лажна дихотомија Лизгав терен (slippery slope) Брза генерализација None 7. Пријател ви испраќа порака: „Ако вакцините беа безбедни, зошто постојат толку многу извештаи за луѓе кои велат дека имале несакани ефекти?“ Која е логичката грешка во овој аргумент? Пристрасност на пропорционалност Пристрасност од популарност – логичка грешка базирана на бројот на луѓе што ја поддржуваат идејата Корелацијата не значи причинско-последична врска Циркуларно расудување None 8. Во оваа реченица, кој е погрешниот аргумент што се користи? „Нема доказ дека вонземјаните не постојат, па затоа мора да постојат.“ Аргумент од незнаење Лажна дихотомија Лажна причина None 9. Веб-страница објавува фотографија за да илустрира војна што се одвива моментално. Кога пребарувате на интернет, откривате дека истата фотографија веќе е искористена за да илустрира различен конфликт пред неколку години. Каква манипулација е употребена? Дигитално ретуширање Слика извадена од контекст Дипфејк Фотомонтажа None 10. Зошто „теориите на заговор“ се често популарни? Тие нудат едноставни објаснувања за сложени настани и разгоруваат силни емоции. Тие секогаш се засноваат на научни факти. Тие помагаат објективно да се решат проблемите. None Time's up